bee-keeperKafshimet janë pjesë e bletarisë — herët a vonë çdo bletar kafshohet. Kjo nuk duhet t'ju frikësojë, por duhet t'ju mësojë respekt dhe kujdes. Ai që e di pse kafshojnë bletët dhe si të sillet, kafshohet rrallë dhe pa panik. Ky artikull shpjegon si të pakësoni kafshimet, çfarë të bëni kur ndodhin dhe — më e rëndësishmja — si të njihni reaksionin alergjik të rrallë, por të rrezikshëm.
Pse kafshon një bletë
Blegtorja punëtore nuk kafshon nga keqdashja, por nga mbrojtja — kur ndjen se ajo vetë, mbretëresha ose rezervat janë të kërcënuara. Kur kafshon, ajo lë pas gjilpërën dhe helmin, dhe më pas ngordh, prandaj kafshimi për të nuk është veprim i lehtë. Kafshimi lëshon gjithashtu një feromon alarmi, një aromë që thërret bletët e tjera të sulmojnë të njëjtin vend. Prandaj një kafshim tërheq lehtë të tjera nëse nuk reagoni.
Si të kafshoheni më pak
Shmangni shumicën e kafshimeve me punë të qetë, të kujdesshme dhe zakone të duhura:
- Vishni pajisje mbrojtëse, veçanërisht deri sa të fitoni përvojë, dhe përdorni tymtore
- Punoni ngadalë dhe qetë, pa lëvizje të papritura ose duke shtypur bletë
- Mos i hapni koshereve në mot të keq, në mbrëmje, apo gjatë periudhës pa nektar — bletët janë më nervoze atëherë
- Shmangni parfumet, djersën dhe rrobat e errëta, të leshta (u kujtojnë kafshë grabitqare)
- Mos merrni frymë drejt e në hyrje dhe mos qëndroni përpara saj
- Mbani ushqimin dhe shurupin e hapur të mbuluar që të mos shkaktoni vjedhje mjalti (robim) dhe shqetësim
Çfarë të bëni kur kafshoheni
Reagoni shpejt. Hiqni gjilpërën sa më shpejt duke e kruar anash me thoin ose me veglën e koshereve — mos e kapni me gishta, sepse kjo shtrydh më shumë helm nga qeska. Fryni pak tym mbi vendin e kafshimit për të mbuluar feromonin e alarmit. Lani vendin dhe, nëse është nevoja, vendosni diçka të ftohtë për të zvogëluar ënjtjen. Ënjtja lokale, skuqja dhe kruarja janë normale dhe kalojnë brenda një a dy ditësh.
Reaksioni normal kundrejt atij të rëndë
Te shumica e njerëzve kafshimi shkakton një reaksion lokal: dhimbje, skuqje, ënjtje dhe kruarje në vendin e kafshimit, që zbuten brenda disa ditësh. Ndonjëherë ënjtja është më e madhe dhe përhapet përreth kafshimit — ky është prapë një reaksion lokal, i pakëndshëm por jo i rrezikshëm në vetvete. Rreziku është diçka tjetër dhe vjen shpejt, duke përfshirë të gjithë trupin.
Shenjat e reaksionit alergjik — kërkoni ndihmë URGJENTISHT
Një reaksion i vërtetë alergjik (anafilaktik) është një emergjencë kërcënuese për jetën që zhvillohet brenda pak minutash. Telefononi urgjencën nëse, pas një kafshimi, shfaqen:
- Ënjtje e fytyrës, buzëve, gjuhës ose fytit, dhe ndjesi shtrëngimi në fyt
- Vështirësi në frymëmarrje, mbytje ose fishkëllimë gjatë frymëmarrjes
- Skuqje lëkure, urtikarie ose kruarje në të gjithë trupin, larg vendit të kafshimit
- Marramendje, rrahje të shpejta të zemrës, rënie e presionit të gjakut ose humbje e vetëdijes
- Të përziera, të vjella ose ngërçe stomaku
Nëse një mjek ju ka përshkruar injeksion adrenaline, përdoreni menjëherë dhe gjithsesi telefononi urgjencën.
A mësohemi me kafshimet
Shumë bletarë reagojnë më pak fort ndaj kafshimeve me kalimin e kohës, por një alergji mund të zhvillohet në çdo çast, madje edhe tek dikush që nuk ka pasur asnjë problem për vite me radhë. Nëse vëreni që reaksionet tuaja bëhen më të forta ose të pazakonta, shkoni te mjeku dhe konsideroni testime. Është e mençur të mbani gjithmonë telefonin në dorë dhe dikush të dijë ku po punoni me bletët, veçanërisht nëse punoni vetëm. Ky artikull është informacion i përgjithshëm, jo zëvendësim i këshillës së mjekut.