bee-keeperNëse ka një gjë që vendos nëse koloninë tuaj do ta ketë e fortë, e qetë dhe produktive, ajo është mbretëresha. Një mbretëreshë e vjetër, e dobësuar ose e pafekonduar keq jep bletë të dobëta, koloni nervoze dhe të korra të vogla. Prandaj bletarët me përvojë thonë: nuk rrit blete, rrit mbretëresha.
Si ta dalloni
Mbretëresha është më e gjatë dhe më e hollë se punëtoret, me një bark të zgjatur që del përtej majave të krahëve. Lëvizet më ngadalë dhe me kujdes, ndërsa punëtoret shpesh e rrethojnë në një rreth, të kthyera nga ajo (kjo quhet “oborri” i saj). Më lehtë do ta gjeni në favon me vezët më të freskëta, në qendër të bletës së pjelljes. Këshillë: kërkoni së pari vezët — nëse ka vezë, mbretëresha është aty, edhe nëse nuk e shihni dot vetë.
Ngjyrat e shënimit të mbretëreshës sipas vitit
Që bletari ta dijë sa vjeç është mbretëresha, ajo shënohet me një pikë me ngjyrë mbi toraks. Ngjyra përsëritet në një cikël pesëvjeçar sipas konventës ndërkombëtare:
- 2026 — e bardhë
- 2027 — e verdhë
- 2028 — e kuqe
- 2029 — e gjelbër
- 2030 — blu
Shënimi ju kursen kohë dhe ju ruan shpinën: në vend që ta kërkoni dhe ta vëzhgoni mbretëreshën çdo herë, mjafton një shikim i shpejtë për të kuptuar sa vjeç është.
Shenjat që diçka nuk shkon
Mungesa e mbretëreshës është urgjencë. E dalloni nga:
- Mungesa e vezëve ose e bletës së re, ndërsa kolonia është e shqetësuar dhe “gjëmon”
- Shumë pjellë fuko e shpërndarë në qeliza punëtoresh (shenjë e punëtoreve pjellëse)
- Disa qeliza mbretëreshe të hapura që kolonia po i rrit me çdo kusht
Nëse dyshoni se kolonia është pa mbretëreshë, mos nxitoni me përfundime — jepini kolonisë një favo me bletë të hapur nga një koloni tjetër. Nëse mbi të ndërtojnë qeliza mbretëreshe, atëherë vërtet janë pa mbretëreshë.
Kur dhe si ta zëvendësoni mbretëreshën
Zëvendësojeni mbretëreshën çdo 1–2 vjet për prodhimin më të mirë dhe sa më pak fluturime rojesh. Bëjeni në gjysmën e ngrohtë të sezonit, kur ka fuko dhe ka fluks lulëzimi. Procesi shkurtimisht: gjeni dhe hiqni mbretëreshën e vjetër, prisni disa orë që kolonia ta “ndjejë” mungesën e saj, pastaj futni mbretëreshën e re në një kafaz me ushqim që bletët ta pranojnë gradualisht. Durimi është gjithçka këtu — futja e saj shumë shpejt çon në refuzim.
Një këshillë nga praktika
Mbani shënim moshën e çdo mbretëreshe. Në aplikacion fusni vitin e mbretëreshës për secilën zgjua, dhe ngjyra e shënimit llogaritet automatikisht nga cikli — kështu gjatë sezonit mund të shihni lehtë cila mbretëreshë ka nevojë për zëvendësim, pa e mbajtur gjithçka në mendje.