bee-keeperRójka to sposób, w jaki rodziny pszczele się rozmnażają: stara rodzina dzieli się na dwie, stara matka odlatuje z połową pszczół, by założyć nowy dom, a w starym ulu zostaje młoda matka. Z punktu widzenia natury — doskonałe. Z punktu widzenia pszczelarza — strata, bo rój, który odlatuje, zabiera połowę twojej siły roboczej tuż przed głównym pożytkiem.
Dlaczego pszczoły się roją
Rójkę wyzwala kilka rzeczy, które zwykle zbiegają się na wiosnę:
- Przeludnienie — ul jest pełen pszczół i nie ma gdzie się rozwijać
- Dużo młodych pszczół-karmicielek, a mało czerwiu, by je zająć
- Stara matka, której feromon nie dociera już do wszystkich pszczół
- Ciepłe, sprzyjające warunki i obfity pożytek
Gdy to się zbiegnie, rodzina zaczyna budować mateczniki i decyzja jest praktycznie podjęta.
Oznaki, że zbliża się rójka
Najważniejszą oznaką są mateczniki rojowe — wiszące, „w kształcie orzeszka”, najczęściej wzdłuż dolnych krawędzi ramek. Gdy widzisz zasklepione mateczniki rojowe, rójka jest blisko (często w ciągu tygodnia). Inne oznaki: gęsto upakowana rodzina, ograniczenie składania jaj przez matkę (chudnie, by móc latać) i „broda” pszczół przed wylotkiem.
Jak zapobiec rójce
Zapobieganie jest zawsze łatwiejsze niż leczenie. Najskuteczniejsze środki:
- Daj przestrzeń na czas — dodawaj nadstawki i węzę, zanim zrobi się ciasno
- Odciążaj rodzinę — przenoś ramki z czerwiem do słabszych rodzin
- Zrób sztuczny rój (odkład) — odbierz matce część czerwiu i pszczół i załóż nową rodzinę; tak zaspokajasz instynkt rójki pod własną kontrolą
- Wymień starą matkę na młodą — młode matki roją się znacznie rzadziej
Co, jeśli mateczniki są już budowane
Jeśli zastaniesz mateczniki rojowe, samo ich zniszczenie rzadko pomaga — rodzina zbuduje nowe. Lepiej zrobić odkład: przenieś matkę z kilkoma ramkami czerwiu i pszczół do nowego ula, a w starym zostaw jeden najlepszy matecznik. Tym samym „wyroiłeś” rodzinę własną ręką i zatrzymałeś wszystkie pszczoły.
Jeśli rój jednak wyleci
Rój zwykle najpierw zbiera się na pobliskiej gałęzi w postaci grona i pozostaje tam przez jakiś czas, podczas gdy zwiadowczynie szukają domu. To twoja szansa: jeśli możesz go bezpiecznie dosięgnąć, strząśnij go do pustej nadstawki z ramkami i masz nową rodzinę za darmo. W aplikacji możesz oznaczyć ul jako wyrojony i utworzyć nowy (odkład) powiązany z matką pochodzenia, więc śledzisz rodowód swoich rodzin.